Wuwei

Als je iets over Dao (of Tao) wil weten, kom je steeds het begrip “wuwei” als een centraal begrip tegen. Het betekent gewoon “niks doen”. Wu betekent niet of zonder en wei betekent handelen

Er bestaan veel misverstanden rond dit nietsdoen. Het gaat niet om achteroverleunen, zich afzijdig houden van de maatschappij en alles laten zoals het is. Het lijkt precies het tegenovergestelde te zijn.

De term betekent volgens Laozi maximale effectiviteit, optima forma, wat ook een kenmerk is van Dao. Het ideogram wu is een Chinese afbeelding van “een groep mensen die een open plek in het bos vrijmaakt”, volgens Woei-Lien Chong. Het kan verwijzen naar “loslaten” om op deze manier een open, lege speelruimte van mogelijkheden te creëren. De toontaal van het Chinese karakter wei kan betekenen: “handelen”, “beschouwen” en “doelen nastreven”. Wuwei kan worden opgevat als het stopzetten (wu) van gewoon gedrag dat door alledaagse vooroordelen en voorgeprogrammeerde ego-doelen wordt gedicteerd, terwijl men openstaat voor de “zoheid van de fenomenen”. Zo worden nieuwe open ruimtes van mogelijkheden gecreëerd in harmonie met Dao.

Wuwei wordt bereikt via aandachtoefening en zitmeditatie. Er zijn geen regels voor en je hoeft niets te geloven. Er is geen theoretische kennis nodig en geschreven tradities kunnen zelf een blokkade vormen. Het is een existentieel proces, een innerlijke weg van spirituele aard die volgens Zhuangzi veel oefening vereist.

Een open ruimte ontstaat door het herkennen en loslaten van de overtuigingen, verlangens en verwachtingen die we hebben ontwikkeld om sociaal te overleven, waardoor we ons in een kooi hebben gevangen. Het gaat om het doorzien van de relativiteit van het hele systeem van normen en waarden dat aan ons is opgelegd en dat de basis vormt van onze ik-identiteit.

De open ruimte, een soort onmetelijk veld van mogelijkheden, verwijst naar je innerlijke, oorspronkelijk ongeconditioneerde natuurlijke wezen, waar woorden tekortschieten. Het is het Dao in jezelf en buiten jezelf. Het is de open ruimte “die jou en alle dingen en wezens tussen hemel en aarde voedt en draagt”.

Dit noodzakelijke oefenwerk is een “discipline die iemand zichzelf uit vrije wil oplegt” en die ons handelen “volmaakt onafhankelijk maakt van andermans oordeel, conventies en formele regels”. Het is een deprogrammeringswerk. We worden dan onafhankelijke geesten met een open en vrije ruimte voor onderliggende mogelijkheden. We handelen niet meer gericht op maatschappelijke erkenning, en we zijn er ook niet tegen. We zijn dan vrij van de behoefte om iemand te zijn. Het ego en de wereld die tegelijk ontstaan zijn, zijn slechts mentale concepten die we als grond van bestaan gaan beschouwen. Ze dienen ontmanteld te worden. Er ontstaat innerlijke mogelijkhedenruimte die samenvalt met de ruimte om ons heen. En dat is Dao.

In de woorden van Woei-Lien Chong: “Volgens het taoïsme komt alles voort uit Dao en behoort het altijd tot Dao; de ware identiteit van de mens ligt in zijn innerlijke centrum, waar Dao aanwezig is.” En Dao is louter mogelijkheid, een oningevulde openheid zonder grenzen. Dat is de reden dat er niets over gezegd kan worden, omdat alles wat in taal wordt gezegd bestaat uit bepalingen. En zodra er iets wordt bepaald, wordt er ook iets uitgesloten, en daarmee is het niet langer grenzeloos”.

Wuwei heeft dus niets met passiviteit te maken. Het kan worden gezien als een proces dat iemand in staat stelt om de wereld op een open en ontvankelijke manier te benaderen, zonder beperkt te worden door vaste, gecreëerde vooronderstellingen over zichzelf en de maatschappij.

Het is daarvoor veel oefenwerk nodig. Het oefenwerk bestaat uit “vasten van het hart” en “zitten en vergeten”.

“Hart” (xin) omvat zowel verstand en emoties als gevoel. Het gaat om een “leeg hart” (xuxin), d.w.z. open, onbevangen en ontvankelijk. en zo het overbewustzijn te bereiken, waar het hart functioneert als een spiegel. Het hart gaat dan “nergens achteraan en verwelkomt niets”. Dat vereist intellectueel werk, taaldeconstructie en zitmeditatie, die dan door Zhuangzi wordt aangeduid als “vasten van het hart” en “zitten en vergeten”. Hij vat het concept van “vasten van het hart” als volgt samen:

Concentreer al je aandacht. Luister niet

meer met je oren, maar luister met je

hart. Luister niet meer met je hart, maar

luister met je qi. Luisteren houdt op bij

de oren, het hart komt niet verder dan

symbolen. Maar qi is leeg en laat

daardoor alle dingen zijn. Dao

concentreert zich alleen daar waar

leegte is. Leeg zijn, dat is waar het

vasten van het hart op neerkomt.

Qi, of Ch’i, of Ki “verwijst naar de levensadem die rondgaat in de grote ruimte tussen hemel en aarde, en die alles wat ademt met elkaar verbindt”.

Het gaat om waarnemen vanuit een plaats in een “leeg” hart, een plaats die geen plaats is, het is no-where: “een no-where punt gelegen in het stilcentrum in jezelf”.

Het ego-construct wordt ontmanteld, wat leidt tot een totale zelfontgrenzing die zintuiglijke waarneming, denken en zelfs het lichaamsbesef omvat. Dit proces van zelftransformatie zorgt ervoor dat de beoefenaar terugkeert naar de oorspronkelijke toestand van volmaakte receptiviteit, via een lange oefenweg waarin steeds meer loslaten en opengaan geleidelijk plaatsvinden.

Mijn verbinding met lijf en

ledematen verdwijnt, mijn

zintuigen en intellect vallen weg.

Los van mijn tastbare vorm, en

vrij van kennis, word ik verenigd

met de Grote Doorstroom. Dat

bedoel ik met ‘zitten en

vergeten’.

Wuwei, in tegenstelling tot oppervlakkige misverstanden als laissez-faire en achteroverleunen, verwijst dus naar een totaal andere vorm van denken en handelen. HHet gaat om vrij te worden van onze manier van denken en doen, die gebaseerd is op concepten als “ik” en de “wereld”. Het gaat om volmaakte ontvankelijkheid in een innerlijke open ruimte van mogelijkheden, waarin zowel de geest als het lichaam deel uitmaken van de “Grote Doorstroom”, Dao. Men beweegt mee met de stroom van gebeurtenissen en dan, volgens Laozi:

“Wanneer niet-doen wordt gedaan, blijft niets ongedaan”

Gebaseerd op:

Zhuangzi en wuwei: handelen vanuit het innerlijke centrum, Woei-Lien Chong in hoofdstuk III van Inleiding taoïstische filosofie, Leven vanuit niet-doen, Michel Dijkstra (red.)

Gepubliceerd

Labyrint

Het labyrint dateert uit onheuglijke prehistorische tijden; historisch gezien verschijnt het voor ons tussen 4000 en 5000 jaar geleden en

Lees verder »

Wuwei

Als je iets over Dao (of Tao) wil weten, kom je steeds het begrip “wuwei” als een centraal begrip tegen.

Lees verder »

Verzen van Vajra

De Zes Verzen van Vajra staan meestal bekend als de Koekoekszang. Ze worden beschouwd als een kernachtige samenvatting van Dzogchens

Lees verder »

Het boeddhisme

Zoals mensen geboren waren, zo stierven ze, met dezelfde geloofsovertuiging. Zo was het in vorige generaties. De globale samenleving biedt

Lees verder »

Kijk: alles Zen

Zen, eeuwige jeugd, chromatische lipstiften, zenbodycrème, zengewoontes, een schattige zenbox, bodycrèmes, natuurlijke zentheë, zenshampoo voor droog of beschadigd haar, koptelefoons,

Lees verder »

Tao

Het woord Tao (of Dao) betekent in het Chinees “juiste weg”. Het verwijst naar wat bekendstaat als taoïsme, het principe

Lees verder »

Guan Shi Yin

Guan Yin wordt beschouwd als het toppunt van barmhartigheid, mededogen, vriendelijkheid en liefde en is patroonheilige van vissers die de

Lees verder »

Hinduísmo

Als filosofie van India worden de stromingen die daar zijn ontstaan beschouwd. In het algemeen worden het hindoeïsme, het boeddhisme

Lees verder »

Wie ben ik?

De grootste vraag voor mensen vanaf het moment dat ze aan andere dingen konden denken dan alleen eten en zich

Lees verder »

Advaita Vedanta

Er wordt steeds meer gesproken over non-dualiteit.

Er is geen tekort aan verlichte leraren in het Westen. Voorbij zijn de

Lees verder »

Directe Pad

De primaire ervaring van de mens is bewustzijn. Bewustzijn is, volgens Rupert Spira, de pure kennis van onszelf en die

Lees verder »

Ayahuasca

Ayahuasca is een eeuwenoude heilige thee, beschouwd als een harddrug zoals cocaïne en MDMA en daardoor verboden bij de Opiumwet.

Lees verder »

Trance

Generatieve trance Achtergrond De Generatieve Trance is het resultaat van jarenlange ervaring van Dr. Stephen Gilligan met Ericksoniaanse hypnose. Hij

Lees verder »

©2019. Elements Kit. All Rights Reserved.